Vàng lá gân xanh, bệnh “UNG THƯ KHÔNG THUỐC CHỮA’ trên cây trồng.

Bệnh vàng lá gẫn xanh (hay còn gọi là bệnh greening, Huông Long Binh) là một bệnh nguy hiểm trên các loại cây có múi (như cam, chanh, bưởi, phật thủ…). Bệnh do một loại vi khuẩn gây ra và lan truyền chủ yếu qua côn trùng môi giới.

Nguyên nhân gây bệnh: do vi khuẩn có tên khoa học là Liberobacter asiaticum gây ra.

Triệu chứng:

Cây bị bệnh vàng lá gân xanh thì toàn bộ phần thịt lá bị vàng, riêng gân lá thì xanh, lá thường nhỏ, dày, cứng và mọc đâm thẳng lên trời thay vì xòe tán như bình thường. trên cây thường chỉ bị trên đỉnh của một vài nhánh, có nhánh nặng nhánh nhẹ và nhánh không bị. Cây thường cho bông và trái nghịch mùa nhưng dễ rụng, trái nhỏ, méo mó và có nhiều hạt lép đen.

Nhận biết vàng lá gân xanh

Dụng cụ để nhận biết:
Bà con cần chuẩn bị: 1 chai iod 5%, 1 chai nước cất, bịch túi nylon nhỏ, giấy nhám kẻ ô.
Cách pha dung dịch iod 5%, bà con mua ở hiệu thuốc 1 chai Povidon (là dung dịch iod 10%) và 1 chai cồn 90 độ để pha (cách pha: nếu dùng 10ml iod 10% thì cần dùng 10ml cồn 90 độ để hoà lại thì ta sẽ có dung dịch iod tương đương 5%).

Chai thuốc Povidon

Cách nhận biết:          
– Hái lá trên cây có triệu chứng bệnh, không hái lá bị nấm bệnh, sâu vẽ bùa, không thu lá non. Nên thu mẫu từ sáng sớm đến trưa.
– Lấy 1 ô giấy nhám nhỏ chà lên lá khoảng 25-35 lần (để tinh bột bám lên giấy nhám)
– Bỏ ô giấy nhám đã chà vào túi nylon, nhỏ 4-5 giọt nước vào túi.
– Dùng tay bóp nhẹ túi có giấy nhám và nước đến khi trong bọc có dịch màu xanh.
– Nhỏ 1 giọt iod 5% vào túi nylon, trộn đều, chờ 2-5 phút rồi đặt lên nền giấy trắng để dễ xem kết quả.
+ Nếu dịch lá có phản ứng đen đậm là cây đã bị bệnh (dương tính);
+ Nếu dịch lá có phản ứng màu xanh hoặc nâu nhạt là cây không bị bệnh (âm tính).

Quy luật ;phát sinh phát triển của bệnh.

Bệnh lan truyền thụ động thông qua một loại côn trùng môi giới là rầy chồng chánh, có tên khoa học là Diaphorina citri. Chúng có màu xám đen, ít bay nhảy, có cánh dài và khi đậu thường đưa cánh hướng ngược lên trời, có 1 vệt trắng kéo dài từ đầu đến đỉnh cánh.

Rầy chổng cánh Diaphorina citri

Ngoài ra bệnh còn lây lan từ cây bệnh sang cây khỏe khi người dân canh tác mà không sát trụng, vệ dinh dụng cụ, dao kéo khi cắt cây bệnh.

Cây Quý đường là cây mẫn cảm hơn cây cam mật, hơn nữa ở những vườn có mật độ trồng cây giày và cây rậm rạp thường dễ bị bệnh tấn công.

Phân biệt vàng lá gân xanh với một vài hội chứng thiếu chất dinh dưỡng.

Hình ảnh vệ một số hội chứng thiếu chất dinh dưỡng trên cây có múi.

Biện pháp phòng trừ.

Vì hiện nay vẫn chưa có thuốc phòng trừ đặc hiệu đối với bệnh này, chính vì vậy để giảm thiểu tác hại của bệnh cũng như phòng bệnh, bà con cần thực hiện biện pháp phòng bệnh tổng hợp đồng bộ và trên diện rộng.

– Chọn giống tốt, không nhiễm bệnh.

– Trồng cây chắn gió quanh vườn như xoài, dâm bụt, để tránh rầy chổng cánh xâm nhập, hoặc trồng xen ổi; không trồng xen trong vườn các cây họ cam quýt.

– Trồng với mật độ hợp lý, thường xuyên canh tác, tỉa tán và bón phân cân đối giúp cây phát triển tốt, đồng thời phun thuốc diệt rầy nếu phát hiện chúng trong vườn.

– Cách ly nguồn nhiễm bệnh: vườn trồng cam quýt nhất thiết phải có đê bao và cây chắn gió (như tràm, bình linh, gòn…) để tránh rầy chổng cánh xâm nhập.

– Loại bỏ cây nhiễm bệnh, kiểm soát và phòng trừ rầy trên vườn và trên các cây ký chủ.

– Diệt rầy chổng cánh định kỳ để bảo vệ các đợt lá non vì rầy luôn chọn các đọt non để đẻ trứng.